Տոլմա

Կարեւոր թուականներ

1. 2017

   ԵՈՒՆԵՍՔՕ ներկայացուցչական ցանկին մէջ կ՚ընդգրկէ «Տոլմա պատրաստելու եւ բաժնեկցելու աւանդութիւնը՝ մշակութային ինքնութեան նշան»՝ թիւ 01188, Ազրպէյճանի ներկայացումով։

2. 2018

   Տոլման կը ներկայացուի հայկական խնճոյքի հիմնական կերակուրներու շարքին՝ Սմիթսոնեան ժողովրդական մշակոյթի փառատօնին հայկական ծրագրին մէջ։

Հետաքրքրական իրողութիւններ

• 01Անունը բայանուն է. ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի թղթածրարը զայն կը բխեցնէ «լեցոնուած» նշանակող թիւրքական բառէ մը, իսկ հայերէնը կը գործածէ նոյն բառը՝ տոլմա ձեւով։
• 02Պասուց տոլման բնաւ միս չի պարունակեր՝ լուբիա, սիսեռ, ոսպ եւ հատիկեղէն, եւ պահքի օրերուն կ՚ուտուի պաղ։
• 03Որթատունկի տերեւը իր եղանակը ունի, ուստի ամառուան սկիզբէն դուրս պատրաստուող տոլման մեծ մասամբ աղաջուրի մէջ պահածոյացուած տերեւով է։
• 04Եփելու ատեն ծրարներուն վրայ ափսէ մը կը դրուի. ճիշդ ասիկա է որ կ՚արգիլէ որ անոնք կաթսային մէջ բացուին։
• 052017 թուականի ԵՈՒՆԵՍՔՕ-ի ընդգրկումը ներկայացուցած է Ազրպէյճանը. նոյն կերակուրը կը պատրաստուի Հայաստանի եւ ամբողջ տարածաշրջանին մէջ, եւ ցանկը կ՚արձանագրէ աւանդութիւն, ոչ թէ ծագում։

Աղբիւրներ

• Dolma making and sharing tradition, a marker of cultural identity — UNESCO Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity, no. 01188, inscribed 2017 Այցելել աղբիւրինSubmitted by Azerbaijan, not by Armenia. Cited for the dish's regional spread and for the Turkic etymology it records.
• Priscilla Mary Işın. Bountiful Empire: A History of Ottoman Cuisine — Reaktion Books, London, 2018 ISBN 9781780239040Documents stuffed-vegetable dishes in Ottoman kitchen records, the context in which the shared regional forms are first written down.
• Alan Davidson, ed. Tom Jaine. The Oxford Companion to Food — Oxford University Press, 3rd edition, 2014 ISBN 9780199677337
• Irina Petrosian and David Underwood. Armenian Food: Fact, Fiction & Folklore — Yerkir Publishing, 2006 ISBN 9781411698659Cited for Armenian preparation practice and for the folklore attached to particular dishes, not for dates or origins.